Trudna sztuka akceptacji

Samoakceptacja

Wszyscy mamy ogólne pojęcie o tym, czym jest akceptacja. Wiemy, że oznacza konieczność godzenia się z wieloma aspektami naszego życia – domowym budżetem, warunkami mieszkalnymi, relacjami z bliskimi czy pracą. Jak się okazuje, zdolność akceptowania jest kluczowa dla naszego dobrego samopoczucia psychicznego i emocjonalnego. Jest także drogą do szczęścia, bo godzenie się z daną sytuacją nie musi prowadzić do „życiowego paraliżu”. Akceptując rzeczywistość, przestajemy z nią walczyć i dostajemy szansę, aby zmienić ją na lepsze.

AKCEPTACJA TRUDNYCH EMOCJI

Akceptacja trudnych emocji i branie rzeczywistości takiej, jaka jest to kluczowy krok do zmiany naszego spojrzenia na otaczający świat. Z negatywnego, przepełnionego bólem i poczuciem niesprawiedliwości – na pozytywny. Taka postawa dodaje energii, motywuje do wprowadzania dobrych zmian w naszym życiu i rezygnacji z dysfunkcjonalnych mechanizmów obronnych. Praktykowanie akceptacji oznacza uznanie, że wszystko, co złe, jest lub może być jedynie chwilowe. Pomimo tego, że czasami bardzo ciężko jest znaleźć światełko w tunelu, to w każdej sytuacji warto szukać pozytywów.

Zgodnie z definicją, akceptacja to wyrażenie zgody na coś, przychylna ocena lub przyjęcie jakiegoś sądu, opinii lub zachowania, sprzyjanie przemianom ludzi oraz wspieranie ich, by realizowali i rozwijali swoje możliwości. Poza akceptacją innych osób lub grup społecznych, jest też akceptacja norm i ta niemal najważniejsza – akceptacja samego siebie, pogodzenie się ze swoimi niedoskonałościami i brak obaw przed ich ujawnieniem.

Jesteśmy jedynymi osobami, które mogą zmienić sposób, w jaki potoczy się nasze życie. Jak napisał Alan Loy McGinnis, znany amerykański psychoterapeuta, publicysta i założyciel centrum psychologicznego Valley Counseling Center w Glendale w Kalifornii: „Optymiści akceptują to, czego nie mogą zmienić”. Kiedy akceptujemy daną sytuację, w której się znaleźliśmy, przestajemy walczyć przeciwko niej. „Otrzymujemy” przestrzeń pozwalającą na przemyślenie wielu aspektów naszego życia, zaplanowanie zmian i wdrożenie ich.

SAMOAKCEPTACJA

Kluczem do samoakceptacji jest nauczenie się akceptowania, lubienia, a nawet kochania samego siebie – swojego wnętrza i fizyczności. Warto pogodzić się z aspektami, których nie możemy zmienić, na które nie możemy mieć żadnego wpływu i polubić te, które czynią nas wyjątkowymi, mimo że czucie się dobrze we własnej skórze nie dla każdego jest łatwe i może stanowić wyzwanie.

FILARY POCZUCIA WŁASNEJ WARTOŚCI

Niska samoocena może wprowadzić nas w błędne koło negatywnych myśli o samym sobie. Według Nathaniel’a Branden’a – psychoterapeuty znanego z prac poświęconych poczuciu własnej wartości – istnieje sześć czynników, które wpływają na zdrową samoocenę.

  1. Praktyka świadomego życia
  2. Praktyka samoakceptacji
  3. Praktyka odpowiedzialności za siebie
  4. Praktyka asertywności
  5. Praktyka życia celowego
  6. Praktyka nowości

Warto pogodzić się z aspektami, których nie możemy zmienić i polubić te, które czynią nas wyjątkowymi.

Samoakceptacja

jak więc praktykować samoakceptację na co dzień?

Przekonanie o własnej bezradności może stać się samospełniającym się proroctwem. Dlatego, rozpoczynając praktykę samoakceptacji, należy w pierwszej kolejności wyjść z negatywnej czy biernej postawy i przepracować kluczowe aspekty swojego życia.

  1. Doceń to, co czyni cię wyjątkowym. Zadaj sobie pytanie, co wyróżnia Cię na tle innych oraz zastanów się, w jaki sposób ta wyjątkowość może wpłynąć pozytywnie na Twoje życie.
  2. Odpuść rzeczy, których nie możesz zmienić. Nie skupiaj się na tym, na co nie masz żadnego wpływu, a na tym, co możesz przekuć w pozytyw.
  3. Zidentyfikuj swoje mocne strony. Określ, w czym jesteś dobra i regularnie udoskonalaj te umiejętności.
  4. Wyznacz sobie realne cele. Opracuj plan działania i dąż do realizacji swoich pomysłów.
  5. Świętuj drobne i duże sukcesy. Zrób listę swoich osiągnieć i na bieżąco dodawaj do niej nowe punkty. Zacznij być z siebie dumna!
  6. Pozbądź się „życiowych toksyn”. Unikaj ludzi i sytuacji, które mogą negatywnie wpływać na Twoją samoakceptację i poczucie własnej wartości.
  7. Bądź miła dla samej siebie. Dbaj o siebie poprzez zdrowe odżywianie, regularny sen i ćwiczenia fizyczne.
  8. Myśl pozytywnie. Myśl i mów do siebie w życzliwy sposób, odżuć negatywne i samokrytyczne myśli. Przyjmij bardziej wyrozumiałą i łagodną postawę wobec siebie i nie porównuj się z innymi.
  9. Znajdź pasję. Zastanów się, co lubisz robić i co pozwala Ci na „wyłączenie się”. Możesz zapisać się na kurs hobbystyczny, aby w gronie innych ludzi realizować swoje pasje.
  10. Znajdź wsparcie. Nie tłum w sobie trudnych emocji. Dziel się nimi z osobami, którym ufasz.

SAMOAKCEPTACJA, A NARCYZM

Czy od samoakceptacji już tylko krok do narcyzmu? Niezupełnie, bo osoby silnie narcystyczne przesadnie koncentrują się na własnym wizerunku, nie posiadają umiejętności akceptowania swoich wad i przyjmowania krytyki oraz mają ciągłe poczucie bycia obserwowanym. Skupiają się bardzo mocno na sobie, na tym jak wypadły i czy zrobiły na innych oczekiwane wrażenie. Są przekonane o swojej wyjątkowości, wybitności na wielu polach i mają poczucie wyższości nad osobami, zwłaszcza tymi o gorszej pozycji społecznej, słabiej wykształconymi czy mniej zamożnymi. Osobowość narcystyczna jest powiązana z bardzo niską samoakceptacją samego siebie.

Według najpopularniejszej teorii narcyzm wykształca się poprzez połączenie kilku czynników: środowiskowych, genetycznych i problemów wychowawczych. To zaburzenie może dotykać osoby, które w dzieciństwie nie otrzymywały wystarczającej miłości i uwagi od rodziców, a ich zachowania często były ignorowane. Praca nad tym zaburzeniem wymaga pracy z samym sobą, a także często wsparcia psychoterapeuty. Narcyzi są uważani za bardzo trudnych pacjentów, bo nie widzą w sobie wad – uważają się za jednostki, które nie mają problemów, są wyjątkowe, wybitne, a nawet idealne. Dlatego kluczowe w wychodzeniu z narcyzmu jest budowania zaufania do siebie i otaczającego świata.

BRAK UMIEJĘTNOŚCI AKCEPTACJI, A DEPRESJA

Tłumienie w sobie trudnych emocji, nieumiejętność akceptowania problemów i ciągłe zaprzeczenie rzeczywistości mogą znacząco wpłynąć na zdrowie psychiczne i dobre samopoczucie. Przeklinając nasze geny, negatywny wpływ środowiska, otoczenie społeczne czy porażki, nie uczymy się bycia lepszym. Osoby wchodzące w tę rolę deprecjonują samych siebie, mówiąc i myśląc: „jestem beznadziejny”, „jestem za gruby, za stary, nietrakcyjny”, „jestem nieudacznikiem”. Wszelkie przymiotniki połączone z czasownikiem „jestem” są wyrazem braku samoakceptacji, akceptacji sytuacji, w których się znajdujemy i prowadzą do zaniżania samooceny. Stajemy się ofiarami naszych umysłów, co w dłuższej perspektywie może wpłynąć na zdrowie psychiczne, funkcjonowanie w życiu i rozwój depresji.

Myśli ludzi borykających się depresją zazwyczaj koncentrują się wokół konkretnych aspektów:

  • samokrytycyzmu, który silnie obniża samoocenę, wiarę we własne możliwości („jestem do niczego”, „to moja wina”);
  • negatywnych myślach o ludziach i otaczającej rzeczywistości („na ludziach nie można polegać”);
  • pesymistycznej wizji przyszłości („na pewno mi się nie uda”, „wszystko nie ma sensu”).

Czasami wsparcie przyjaciół, rodziny czy rady typu „weź się w garść” nie wystarczą. Wówczas skutecznym sposobem w leczeniu silnego samokrytycyzmu, a także depresji, permanentnego stresu, lęku społecznego, zaburzeń lękowych czy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych może być terapia ACT, czyli terapia akceptacji i zaangażowania (z ang. Acceptance & commitment therapy).

To jedna z najpopularniejszych metod psychoterapii i treningu psychologicznego, należąca do tzw. trzeciej fali terapii behawioralnej. Podczas sesji terapeutycznej pacjenci uczą się, jak przestać odrzucać, zaprzeczać i wojować z negatywnymi emocjami i po prostu je akceptować. Celem terapii jest zrozumienie, że przyjmowanie życia, takim jakie jest, pozwala uniknąć „życiowego paraliżu”.

 

Jeśli zauważysz którykolwiek z objawów depresji u siebie lub u swoich bliskich, nie wahaj się szukać pomocy. Warto zajrzeć na stronę stopdepresji.pl i skontaktować się ze specjalistami poprzez Antydepresyjny Telefon Zaufania Fundacji ITAKA 22 484 88 01.

Powiązane wpisy